Search
  • Bùi Xuân Việt

Lựa chọn màn hình để xử lý ảnh - Có phải độ phủ màu càng cao càng tốt ?

Vấn đề lựa chọn màn hình để xử lý hình ảnh luôn là một việc rất quan trọng. Tuy nhiên đa phần chúng ta lại lựa màn hình theo giá của chúng với một niềm hy vọng rằng càng đắt càng tốt. Tuy nhiên đây là một quan niệm sai hoàn toàn, cái màn tốt nhất là màn hình phù hợp với nhu cầu của bạn. Một màn hình siêu đắt với độ phủ 125% AdobeRGB chưa chắc sẽ tốt với bạn hơn 1 cái màn hình rẻ độ phủ 100%sRGB. Và trong bài viết này mình sẽ chia sẻ với các bạn lý do tại sao.

1. Chỉ số Color Gamut (Dải màu) là gì ?


- Một dải màu là một phần cụ thể của quang phổ ánh sáng khả kiến ( ánh sáng mà mắt người nhìn thấy được). Có rất nhiều thiết bị liên quan đến màu sắc như máy ảnh, máy in, tivi, máy chiếu, máy chơi game, máy quay.... và mỗi loại thiết bị có cách xử lý màu sắc khác nhau. Các dải màu được tạo ra như một quy ước chung để các thiết bị này có thể làm việc được với nhau. - Có nhiều cách khác nhau được sử dụng để thể hiện (sơ đồ) dải màu, nhưng cách phổ biến được sử dụng nhiều nhất là giản đồ màu xy của hệ màu XYZ do Ủy ban Chiếu sáng Quốc tế (CIE) thiết lập.

Đây là sơ đồ sắc độ xy của hệ màu CIE XYZ. Với phần rộng nhất là dải màu mà mắt người nhận biết được (quang phổ khả kiến). Các phần tương ứng với các tiêu chuẩn sRGB, Adobe RGB và NTSC (ba tiêu chuẩn màu được sử dụng nhiều nhất hiện tại ) được xác định bằng hình tam giác nối các tọa độ đỉnh RGB của chúng. Dải màu của phần cứng của màn hình có thể được biểu thị bằng các hình tam giác tương tự. Và màn hình không có khả năng tái tạo hoặc hiển thị các màu nằm ngoài tam giác màu của màn hình. - Dải màu sRGB do Ủy ban Kỹ thuật Điện Quốc tế (IEC) thiết lập vào năm 1998. Ngày nay dải màu này vẫn là dải màu thông dụng nhất được sử dụng ở khắp mọi nơi như website, facebook, instagram .... Và tất cả các thiết bị hình ảnh như màn hình, máy ảnh, máy quay ... đều có thể được thiết lập để hoạt động tốt với dải màu này - Tuy nhiên ta có thể thấy phạm vi màu có thể được thể hiện của sRGB là khá hẹp. Ngày nay theo những tiến bộ kỹ thuật, các thiết bị như máy ảnh, máy quay đã có khả năng tái tạo màu sắc sống động hơn so với những gì được cho phép theo tiêu chuẩn sRGB. Và AdobeRGB (cũng được thiết lập vào năm 1998 do Adobe Systems - nhà sản xuất của bộ công cụ hình ảnh Adobe ) với một không gian màu rộng hơn sRGB đặc biệt là phần màu xanh lá cây (theo biểu đồ) đã trở thành một tiêu chuẩn nâng cao cho các thiết bị hình ảnh đắt tiền. - NTSC được phát triển bởi Ủy ban Tiêu chuẩn Truyền hình Quốc gia của Hoa Kỳ. Đây là dải màu tiêu chuẩn cho hệ thống truyền hình. Mặc dù có diện tích xấp xỉ AdobeRGB nhưng nó vẫn có sự khác biệt nhất định giữa các đỉnh tam giác. Đây là thông số quan trọng đối với các màn hình ở những công ty sản xuất phim. Tuy nhiên với ảnh tĩnh thì sRGB và AdobeRGB mới là 2 tiêu chuẩn được ưu tiên.



- Trên đây là một bức hình được mình chụp bằng hệ màu AdobeRGB sau đó lưu bằng 2 hệ màu AdobeRGB và sRGB. Bạn có thể thấy vùng màu xanh lá cây được AdobeRGB thể hiện sống động hơn hẳn so với sRGB.

2. Sai lầm thứ nhất: Tỷ lệ AdobeRGB và độ phủ AdobeRGB - Thường thì các hãng đều sẽ công bố là màn hình của mình đạt được tỷ lệ 100%AdobeRGB chứ không nói là nó phủ được 100% AdobeRGB. Đây là một sự sai lầm phổ biến nhất khi mua màn hình và nhà sản xuất thường lập lờ giữa hai khái niệm này. Một màn hình có dải màu đạt tỷ lệ 120% AdobeRGB chưa chắc sẽ phủ hết 100% dải màu AdobeRGB

AdobeRGB (tam giác đỏ) và dải màu thực tế của màn hình (vàng) bạn có thể thấy mặc dù diện tích của 2 tam giác là bằng nhau tức đạt tỷ lệ 100% AdobeRGB nhưng tam giác vàng không phủ hết 100% AdobeRGB

- Để tránh được vấn đề này khi mua màn hình bạn có thể tham khảo thêm chỉ số DeltaE (ΔE hoặc dE). Đây là chỉ số đo lường mức độ cảm nhận của mắt người đối với sự khác biệt của màu sắc và có thang điểm từ 0 đến 100 điểm. Chỉ số này càng gần về 0 tức là màu sắc được màn hình tái tạo lại càng giống với bảng màu tiêu chuẩn còn càng lớn thì độ sai khác càng lớn. Thông thường một màn hình tốt sẽ có DeltaE < 2 và yêu cầu với các màn hình cao cấp sẽ là DeltaE < 1 và thông số này được nhà sản xuất công bố trong điều kiện ánh sáng phòng thí nghiệm của họ. Nếu bạn đo DeltaE ngoài môi trường sử dụng thực tế thay vì phòng thí nghiệm của hãng thì bạn cũng cần cân màu lại màn hình cho đúng với điều kiện ánh sáng xung quanh trước khi đo DeltaE.


3. Sai lầm thứ 2: Dải màu càng rộng chất lượng hình ảnh càng cao - Thật ra mình có thể chắc chắn một điều: Dải màu của màn hình càng rộng thì nó càng đắt. Còn nó có tốt cho bạn hay không thì phải xem lại. - Để hiểu được tại sao lại như vậy chúng ta sẽ phải biết về tính tương thích giữa phần cứng và phần mềm của một màn hình. Một panel màn hình tốt có dải màu cao có rất nhiều hãng mua mua được để làm màn hình, tuy nhiên viết được một phần mềm tốt để điều khiển được panel đó là một câu chuyện khác ( bạn có thể so sánh Iphone và điện thoại Android, phần cứng của Iphone nhiều khi còn thua phần cứng của các điện thoại android hàng đầu nhưng IOS lại là cái tạo ra khác biệt ) - Một màn hình có dải màu 100% AdobeRGB tuy nhiên phần mềm của nó không tốt và không hỗ trợ chức năng chuyển đổi về hiển thị một dải màu nhỏ hơn như sRGB sẽ hiển thị không chính xác tất cả hình ảnh chỉ có dải màu sRGB. Lúc này màn hình với 100% AdobeRGB sẽ có xu hướng hiển thị hình ảnh với độ bão hòa màu cao quá mức so với màu sắc thực tế. Điều này sẽ dẫn đến sự sai lệch trong xử lý hình ảnh sRGB. - Ví dụ như bạn làm hình để up facebook, website hay xem trên không gian mạng. Tất cả những nhu cầu này đều sẽ hỗ trợ sRGB mà không hỗ trợ hiển thị AdobeRGB. Nếu bạn dùng màn hình 100% AdobeRGB và không có chức năng chuyển đổi hiển thị qua lại giữa AdobeRGB và sRGB thì khi bạn xử lý hình ảnh sẽ rất tươi tắn sống động trên màn hình của mình tuy nhiên đến lúc up ảnh thành phẩm lên và xem lại bằng điện thoại hay các thiết bị khác nó sẽ trở nên nhợt nhạt không đúng màu. - Điều này cũng đúng với những màn hình có dải màu siêu cao như 120% thậm chí 130%AdobeRGB. Lúc này hình ảnh của bạn sẽ bị hiển thị một cách sống động quá mức so với thực tế. Trải nghiệm nội dung trên những màn hình này có lẽ sẽ rất đã. Tuy nhiên nếu làm việc thì phải xem lại. Đến đây thì mình nghĩ các bạn sẽ hiểu được tại sao không phải cứ dải màu càng rộng là càng tốt. Nó phải phù hợp với nhu cầu sử dụng của bản thận:

- Nếu bạn làm trong ngành xuất bản in ấn với các máy in chất lượng cao: Một màn hình với độ phủ AdobeRGB cao sẽ phù hợp với bạn

- Nếu bạn không có nhu cầu in ấn mà thì sRGB sẽ là lựa chọn phù hợp với bạn. Bạn gần như không cần và cũng không nên sử dụng không gian màu AdobeRGB vì sẽ làm cho hình ảnh của bạn trở nên nhợt nhạt khi xem trên các thiết bị khác.



272 views0 comments